12 sep 2025

Recent heeft het kabinet het rapport A-B-C-leveringen van hernieuwbare brandstoffen opgeleverd. Dit rapport brengt gevolgen van implementatie ETS2 op de levering van hernieuwbare energiedragers aan de Nederlandse vervoerssector in kaart. Het rapport is opgesteld door studio Gear Up, waarbij NOVE en NOVE-leden volop betrokken zijn geweest.

Inleiding
Rapportage in de ETS2-systematiek is gebaseerd op fysieke levering van brandstoffen. Leveranciers die brandstoffen niet rechtstreeks vanuit een eigen (of gehuurde) depot uitslaan, zoals het geval in A-B-C-leveringsconstructies, hebben onvoldoende informatie en bewijslast om een levering van hernieuwbare brandstof aan te tonen in dit systeem. Dit zou betekenen dat het brandstofvolume als 100% fossiel wordt aangemerkt, dat er dus geen nul-emissies gerapporteerd kunnen worden voor de hernieuwbare fractie in het uitgeslagen volume, en dat men dus voor het gehele volume emissierechten moet aanschaffen.

Conclusie rapport
Conclusie van het rapport is onder meer: “Wij verwachten daarom dat A-B-C-leveringen hierdoor zullen afnemen en dat B en C steeds meer inclusief accijns zullen kopen van A. Zij zijn dan niet meer een uitslaande partij, en hebben geen verplichtingen meer in het kader van Jaarverplichting of ETS2. Dit betekent dat in de prijs van de brandstoffen de kosten voor Jaarverplichting en ETS2 zullen worden verrekend…Tegelijkertijd verwachten we dat de productie van vrije HBE’s door partijen die geen verplichting hebben minder aantrekkelijk zal worden…Dit kan tot gevolg hebben dat de markt voor HBE’s (of straks ERE’s) minder dynamisch en minder innovatief wordt.”

NOVE: Reactie kabinet te mager
In de aanbiedingsbrief aan de Kamer staat onder meer: “De resultaten van het onderzoek laten zien dat een mogelijke afname van A-B-C- leveringsconstructies in sommige regio’s met beperkte opslagcapaciteit zou kunnen bijdragen aan een toename van marktconcentratie. Volgens het onderzoek zouden er mogelijk een kleiner aantal partijen zich op deze markt kunnen begeven. Ook wordt gesignaleerd dat de werking van systematiek van hernieuwbare brandstofeenheden (HBE) of de systematiek van emissiereductie-eenheden (ERE) in bepaalde gevallen onder druk zou kunnen komen te staan. ERE is het nieuwe systeem dat de HBE-systematiek zal vervangen. Verdere marktconcentratie heeft daarnaast mogelijk gevolgen heeft voor transparantie, marktwerking en innovatie in de sector. Het onderzoek schetst de effecten, maar geeft niet veel cijfermatige uitleg ten aanzien van de impact op de sector.
Op basis van de huidige inzichten is er geen aanleiding voor aanpassingen in wet- en regelgeving. De ministeries van IenW en KGG blijven de ontwikkelingen volgen en kunnen alternatieven voorstellen als daar aanleiding voor is. De uitkomsten van het onderzoek sterken IenW om de inzet op lopende initiatieven voort te zetten. Deze initiatieven zorgen voor meer duidelijkheid in de brandstofketen, en helpen om duurzaamheid in de keten te verbeteren. Voorbeelden van initiatieven zijn de Unie-databank, het productpaspoort en het project Clean Fuel Contracts. Dit project wil zorgen voor meer inzicht en duidelijke afspraken binnen de keten.”
Voor NOVE is dit te mager. Door een strenge interpretatie van Europese wetgeving dreigt de handel in brandstoffen en de marktdynamiek ernstig belemmerd te worden. NOVE roept de overheid om het voorgenomen beleid aan te passen.