7 jul 2026

Uit de inNOVE 2026#2:

Ik val een beetje in herhaling, maar het bevestigt wel dat wij vanuit NOVE niet zomaar onzin uitkramen: de markteffecten van REDIII door eenzijdige invoering. In april maakte het Havenbedrijf Rotterdam bekend dat het gebunkerde volume in Q1 2026 maar liefst 25% lager was dan Q1 2025. Net als NOVE wees het Havenbedrijf als belangrijkste oorzaak het feit aan dat Nederland de REDIII heeft ingevoerd voor de zeevaart, terwijl de buurlanden dit (nog) niet gedaan hebben. Hierdoor is een prijsdelta ontstaan, waardoor het voor afnemers aantrekkelijker werd om onder meer in Antwerpen te bunkeren. Daar werd de toename in afzet nadrukkelijk gevierd.

De eerste reacties vanuit de Haagse ambtenarij zijn op zijn best lauw te noemen. Voor de binnenvaart geldt min of meer hetzelfde, met het verschil dat de absolute volumes minder groot zijn, waardoor met enige commerciële moeite het weglekeffect wordt tegengegaan. Niet een situatie die heel lang moet duren of verder moet verslechteren doordat de verschillen verder oplopen.

De garantie hiervoor heeft de sector echter niet. Weliswaar gaf staatssecretaris Bertram in de Eerste Kamer het volgende aan: “Ik heb in mijn map een brief van het Belgische kabinet van twee weken geleden waarin ze aankondigen dat ze het op 1 januari 2027 invoeren. Zwart-op-wit.” Bij een verzoek om inzage in de brief kregen we nul op het rekest bij het ministerie. Dat wekt geen vertrouwen. Duitsland zegt zelfs de binnenvaart niet onder REDII te laten vallen, met als argumentatie dat het land als sector overpresteert. Als dat klopt zal aan de pomp betaald worden voor de binnenvaart. Dan komt ETS2 eraan. Nederland was er als de kippen bij om de binnenvaart aan te melden voor deze Europese maatregel, terwijl het bij de buurlanden muisstil blijft. Dit gaat naar schatting tot € 1.500,- per bunkering aan meerkosten opleveren, oplopend tot € 50.000 per jaar! Het laat zich raden dat veel binnenvaartondernemers, ook al dragen ze verduurzaming nog zo’n warm hart toe, deze meerkosten zullen ontwijken door in de buurlanden te bunkeren als zij de mogelijkheid hebben (en dat heeft een groot deel van de vloot).

Dit is economisch niet houdbaar voor Nederlandse bunkerondernemers. We hebben daarom een noodkreet naar de staatssecretaris uitgestuurd met verzoek om overleg. Immers, afbraak van de bunkerinfrastructuur is niet ondenkbeeldig. Daarnaast staan inkomens van vele gezinnen die werkzaam zijn in de sector op het spel. Bovenal wordt het milieu niet geholpen als er wordt uitgeweken om fossiel te bunkeren.

We hebben natuurlijk al jarenlang ervaring met tanktoerisme, namelijk op het land, zowel door particulieren als door transportbedrijven. Ook hier zien we betrekkelijk veel onverschilligheid bij de politiek en beleidsmakers over de vele miljoenen euro’s die dagelijks aan overheidsinkomsten over de grens vloeien door tanktoerisme in combinatie met andere economische retailactiviteiten in de grensstreek die onder druk staan. NOVE laat overigens samen met BOVAG nader onderzoek doen om dit fenomeen goed in kaart te brengen. We zien dus op meerdere fronten dat Nederland zich uit de markt prijst, terwijl daar niets voor terugkomt. We moeten beseffen dat bedrijven en burgers best duurzamere energie willen inkopen, maar daar zit wel een economische grens aan.

De branche staat nog meer uitdagingen te wachten. Wat te denken van de pseudoeindheffing die ingaat in 2027? Gaat dit tot een versnelde opbouw van elektrisch leiden en daarmee versnelde afbouw van de verbrandingsmotor in het wagenpark? We vroegen het Simon Luijckx van de grootste autoretailer van Europa, de Emil Frey Group. Op de achterzijde een doorkijk naar 2035 en de verwachte ontwikkeling in de afzet van brandstoffen, afkomstig uit onze jaarlijkse Mobiliteitsmonitor. Ook het verslag van de ALV van 13 mei vindt u terug in deze uitgave van inNOVE plus een aantal andere zeer lezenswaardige artikelen.

Veel leesplezier en een fijne zomerperiode gewenst!

Erik de Vries, directeur NOVE