2 apr 2026

Uit de inNOVE#1 2026:

Vanaf jongs af aan ben ik fan van Europa en van de EU. Wat we doen als landen samen is historisch ongekend. Het heeft ons stabiliteit, vrede, vriendschappen en voorspoed gebracht en dat doet het nog steeds. Helaas nemen we het voor gewoon aan wat er allemaal bereikt is en valt het pas op als we 10 minuten stil moeten staan op de A12 bij de Duitse grens omdat we weer goedbedoelde grenscontroles hebben. Maar er gebeurt zoveel meer.

Hoe frustrerend is het dan als de EU met wetgeving komt, waarvan je het met de doelstelling eens bent - namelijk verduurzaming van transport - maar de uitvoering nogal belabberd uitpakt. Deze wetgeving maakt ons tevens minder afhankelijk van andere landen voor aardolie. Ondernemers in de brandstofsector zijn graag bereid om fossiele moleculen te vervangen door hernieuwbare, uiteraard binnen de technisch mogelijke grenzen. En ze zetten tegelijk in op EV, alleen is die markt nog groeiende en in ontwikkeling en moet er nu vooral geld bij.

Ik heb het over de Renewable Energy Directive (RED). Simpel gezegd komt deze directive erop neer dat brandstofleveranciers in de EU worden verplicht dat een deel van hun uitgeslagen volume uit hernieuwbare brandstof c.q. energie moet bestaan. En dat deel wordt in de loop van de jaren steeds hoger. Klink sympathiek en uiterst logisch.

"REDIII verstoort het gelijke speelveld "

REDIII levert echter een verstoring van het gelijke speelveld doordat landen de ruimte hebben gekregen een verschillende invoerdatum te hanteren. Daarnaast is het mogelijk om op verschillende wijze invulling te geven aan de directive, bijvoorbeeld op energiebasis of CO2-reductiebasis. Hierdoor ontstaan prijsverschillen tussen de landen en dat in een zeer kostengevoelige en transparante markt. We krijgen reeds signalen vanuit de zeevaart dat er volume wegloopt en ook het volume in de binnenvaart staat onder druk. 

ETS-2 is een andere EU-wetgeving en lijkt een goed systeem omdat het in andere sectoren (onder andere industrie en luchtvaart) prima werkt, maar het lijkt erop dat men de systematiek een op een heeft gekopieerd naar een sector (transport/wegvervoer) met een andere dynamiek en marktkenmerken. Daarnaast is ervoor gekozen om een opt-in mogelijkheid te geven voor deelsectoren, waaronder de binnenvaart: dat levert andermaal een grote verstoring van gelijk speelveld op als het ene land er wel voor kiest (Nederland) en andere landen niet. Daarmee maakt de EU zich dus niet populair. Oproep aan de EU: vergader er dan nog maar wat langer over door, maar maak strakkere afspraken. Vanuit onze Europese koepeorganisatie UPEI blijven we deze boodschap overbrengen aan de beleidsmakers in Brussel.

Verschillen in wetgeving kunnen ook kansen bieden. Dat is te lezen in het hoofdartikel van deze uitgave van inNOVE, waarin NOVE-lid AERS Groep vertelt welke activiteiten zij over de landsgrenzen ontwikkelen en welke kansen zij zien in de energietransitie. Ook de overige content biedt weer veel inspiratie en hopelijk leesplezier!

Erik de Vries, directeur NOVE